Có một nghịch lý mà tôi thường gặp khi đồng hành cùng các CEO: doanh nghiệp càng tăng trưởng nhanh, người lãnh đạo lại càng bận và đội ngũ càng dễ rơi vào trạng thái quá tải.
Nhiều người cho rằng chỉ cần doanh thu tăng là doanh nghiệp đang đi đúng hướng. Nhưng thực tế, nếu quy mô lớn hơn mà mọi quyết định vẫn phải quay về CEO, thì điều đang phát triển chỉ là khối lượng công việc chứ chưa phải năng lực của đội ngũ.
Scale doanh nghiệp không đơn thuần là tuyển thêm người hay mở rộng thị trường. Đó là quá trình xây dựng một đội ngũ có đủ năng lực để cùng hệ thống vận hành hiệu quả và không phụ thuộc vào một cá nhân.
Vì sao nhiều doanh nghiệp “chết” trong giai đoạn tăng trưởng?
Khủng hoảng thường không đến từ thị trường mà đến từ chính bên trong tổ chức. Khi doanh thu tăng nhanh nhưng năng lực đội ngũ chưa theo kịp, CEO sẽ dần trở thành điểm nghẽn của mọi quyết định, trong khi nhân sự ngày càng phụ thuộc và hiệu suất bắt đầu giảm.
Tăng trưởng chỉ bền vững khi năng lực của đội ngũ phát triển nhanh không kém doanh thu.
Khủng hoảng ở mốc 20 người
Đây là giai đoạn doanh nghiệp bắt đầu chuyển từ một nhóm nhỏ sang một tổ chức. Công việc dễ chồng chéo, thông tin truyền miệng và mọi người đều có xu hướng tìm CEO để xin quyết định. Nếu đội ngũ chưa hình thành ý thức về vai trò, trách nhiệm và cách phối hợp, sự rối loạn sẽ ngày càng lớn khi quy mô tiếp tục mở rộng.
Khủng hoảng ở mốc 50 người
Khi đội ngũ lớn hơn, doanh nghiệp bắt đầu xuất hiện quản lý cấp trung nhưng năng lực dẫn dắt và quyền hạn chưa rõ ràng. CEO vẫn phải duyệt hầu hết quyết định và trở thành “trạm trung chuyển” của mọi phòng ban. Đây là thời điểm đội ngũ quản lý cần được phát triển về tư duy quản trị, khả năng ra quyết định và tinh thần chịu trách nhiệm để giảm sự phụ thuộc vào người sáng lập.
Khủng hoảng ở mốc 100 người
Ở quy mô này, doanh nghiệp không thể tiếp tục vận hành bằng sự hiện diện của CEO. Mỗi quản lý cần đủ năng lực để dẫn dắt đội ngũ của mình, mỗi nhân sự cần chủ động trong phạm vi trách nhiệm và các phòng ban cần phối hợp hiệu quả thay vì chờ chỉ đạo từ người đứng đầu.
4 năng lực đội ngũ cần xây trước khi scale
Trước khi mở rộng quy mô, tôi luôn khuyến nghị các doanh nghiệp tập trung phát triển bốn năng lực cốt lõi cho đội ngũ:
- Hiểu rõ vai trò và trách nhiệm của từng vị trí trong tổ chức.
- Chủ động ra quyết định trong phạm vi được trao quyền.
- Làm việc theo mục tiêu và hiệu suất, thay vì chỉ hoàn thành đầu việc.
- Dẫn dắt và phối hợp liên phòng ban, giúp hệ thống vận hành thống nhất khi quy mô ngày càng lớn.
Khi bốn năng lực này được xây dựng đồng bộ, doanh nghiệp sẽ có nền tảng để tăng trưởng bền vững mà không phụ thuộc quá nhiều vào người lãnh đạo.
Những điều tôi chia sẻ trong bài viết này không phải là đáp án duy nhất cho mọi doanh nghiệp, mà là những bài học được đúc kết từ nhiều năm làm nghề và đồng hành cùng các CEO. Tôi hy vọng chúng sẽ mang đến cho bạn thêm một góc nhìn để nhìn lại đội ngũ của chính mình. Nếu có thể ứng dụng dù chỉ một phần vào thực tế và tạo ra những thay đổi tích cực, tôi tin đó đã là một khởi đầu rất đáng giá.
